NL UK
Home Boeken Contact
 

Boeken - Gedichten - Nawoord


Nawoord door Jan Willem Bos Ana Blandiana – Dichteres, schrijfster en politicus tegen wil en dank Ana Blandiana (in het gewone leven Otilia Valeria Coman, gehuwd met Romulus Rusan), werd in 1942 geboren in Timişoara, uit een familie die oorspronkelijk afkomstig is uit het dorp Blandiana in het district Alba in Transsylvanië. Sinds ze in 1964 debuteerde met Persoana întâi plural (Eerste persoon meervoud), heeft ze een groot aantal dichtbundels en prozawerken doen verschijnen, en haar werk is vertaald in vele Europese en niet-Europese talen. Haar eerste prozawerk, Cele patru anotimpuri (De vier jaargetijden), verscheen in 1977. Dit werd enige jaren later gevolgd door Proiecte de trecut (Schetsen van het verleden, 1982); een selectie van de hierin opgenomen korte verhalen is in 1991 als Kopie van een nachtmerrie verschenen bij uitgeverij Van Gennep. In 1992 verscheen haar eerste en tot nu toe enige roman, Sertarul cu aplauze (De lade met applaus), die inmiddels ook in het Duits is vertaald. Zelf heeft ze gezegd dat ze nooit had verwacht dat deze roman, waaraan ze ergens in de jaren tachtig was begonnen, ooit zou kunnen verschijnen. Ze had hem geschreven vanuit een innerlijke behoefte, maar omdat ze wist dat hij onder het communistische bewind nooit zou kunnen verschijnen, verwachtte ze dat hij voorgoed opgeborgen zou blijven in haar bureaulade. Na de omwenteling in Roemenië trok ze zich enige maanden terug op het platteland om de roman, die nu uiteraard niet meer de censuur hoefde te passeren, af te ronden. Naast poëzie en proza publiceerde ze ook jarenlang in diverse tijdschriften wekelijkse schetsen, essays en aforismen, waarvan er ook enkele in dit boek zijn opgenomen omdat ze kunnen dienen als een onderbouwing van haar poëtische werk. Een reeks gedichten met onmiskenbare politieke ondertonen die ze in 1985 publiceerde in het tijdschrift Amfiteatru leidde tot een conflict met de autoriteiten, een conflict dat nog werd verergerd toen in 1988 het kindergedicht Întâmplări de pe strada mea (Gebeurtenissen bij mij in de straat) verscheen, waarvan de hoofdpersoon een hooghartige kater is in wie sommigen de persoon van Nicolae Ceausescu meenden te herkennen. Hoewel ze als gevolg hiervan in een kwaad daglicht kwam te staan en voortdurend door de Securitate in de gaten werd gehouden, verscheen in 1989 ‘voor het oog van de wereld’ een bloemlezing van gedichten in de samenstelling waarvan ze niet was gekend. Na de decemberrevolutie van 1989 ging Ana Blandiana de politiek in als een van de oprichters van Alianţa Civică, de Burgeralliantie, die zich inzette voor het bevorderen van de ontwikkeling van de civiele maatschappij in Roemenië. Inmiddels is uit de Burgeralliantie ook de Academia Civică, de Burgeracademie, voortgekomen, die zich tot doel heeft gesteld de herinneringen aan de verschrikkingen van de communistische dictatuur te bewaren. Het belangrijkste succes van de Burgeracademie was de oprichting in 1993 van een gevangenismonument. Hiervoor werd de oude gevangenis van Sighet, in het noorden van Roemenië, gebruikt, waar zoveel politieke leiders van voor de Tweede Wereldoorlog na de communistische machtsovername aan hun einde zijn gekomen. In dit museum van de communistische holocaust worden getuigenissen van ex-politieke gevangenen en verzetsstrijders tegen het communisme opgeslagen en jaarlijks in juni worden er internationale symposia gehouden over de verschillende aspecten van het totalitarisme. Al deze activiteiten leiden ertoe dat Ana Blandiana de laatste jaren weinig tijd heeft gevonden voor de poëzie. Niettemin heeft ze al een indrukwekkend oeuvre opgebouwd. De poëzie van Ana Blandiana heeft in de loop van haar dichterlijke loopbaan geen grote veranderingen ondergaan en ze haalt haar thematiek over het algemeen niet ver van huis: een sensuele ontdekking van de wereld, het gevoel voor de natuur, het besef van de veranderlijkheid en vergankelijkheid van alle dingen, alsmede de ethiek. De tragiek, die altijd in haar gedichten aanwezig was, treedt vooral vanaf het midden van de jaren tachtig steeds sterker op de voorgrond. Voor het eerst krijgen haar gedichten dan ook een meer politieke inslag. Overigens speelt ook in haar eerste twee prozabundels de politiek in sommige verhalen op de achtergrond een rol – en soms zelfs een doorslaggevende rol.

Maar het gaat Blandiana nooit om de politiek – het vergankelijke – op zich, maar om de strijd voor het behoud van de menselijke waardigheid in moeilijke omstandigheden en hoe deze strijd kan worden uitgedrukt in de kunst – het onvergankelijke. Zoals ze zelf in een van haar aforismen schreef:
‘Poëzie is wat overblijft nadat je alles wat je hebt geleden bent vergeten.’

Jan Willem Bos



Contactgegevens

Go-Bos Press
Brederode 24
2352 JR Leiderdorp
Nederland

    + 31 71 5894998
     info@gobospress.nl

KvK nummer: 2807621